مىنويسد خداى عزّ وجلّ از براى وى نهصد درجه ، ميان هر درجه‌اى تا درجهء ديگر مقدار مسافت ميان قعر زمين تا منتهاى عرش باشد « 1 » . و از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام مروى است كه : صبر دو صبر است : صبر بر بلا كه خوب و پسنديده است . و صبر از حرامهاست و اين بهتر است از اوّل « 2 » . فصل [ در صبر در مصائب ] اگر كسى سؤال كند كه : به چه چيز به درجهء صبر مىتوان رسيد و حال آنكه اختيارى با بنده نيست و مضطر است خواهى نخواهى ؟ و اگر مراد آن است كه در نفس بنده كراهت مصيبت نباشد اين خود داخل تحت اختيار نيست ؟ جواب گوييم كه : بنده از مقام صابران بيرون مىرود به جزع كردن و جامه چاك نمودن و بر روى زدن و بسيار شكوه كردن و اظهار ملال نمودن و تغيير عادت دادن در جامه و فرش و طعام و مانند اينها ، و اينها امرى است كه داخل در تحت اختيار است و سزاوار آن است كه از تمامى آنها « 3 » اجتناب و اظهار رضا « 4 » به قضاى الهى بنمايد و بر عادتى كه داشت باقى مانَد و اعتقاد كند كه امانتى نزد وى بوده و ردّ شده . و غمگين شدن و گريه كردن بنده را از حدّ صابران بيرون نمىبرد از براى آنكه اين از لوازم بشريّت است و آدمى تا هنگام مرگ منفكّ از اين نمىباشد . و از براى اين است وقتى كه « 5 » ابراهيم فرزند حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله « 6 » فوت شد اشك از چشمهاى مبارك آن حضرت روان شد ، پس كسى گفت : آيا نهى نكرده‌اى ما را از اين ؟ فرمودند : اين از

--> ( 1 ) . الكافي 2 : 91 ح 15 . مجموعة ورّام 1 : 40 . مسكّن الفؤاد : 51 . الجامع الصغير 2 : 114 ح 5137 . ( 2 ) . الكافي 2 : 91 ح 14 . و با اندكى تفاوت در مشكاة الأنوار : 63 . ( 3 ) . آنها / s اينها . در m هم مىتوان اين گونه خواند . ( 4 ) . رضا / m رضاى . ( 5 ) . وقتى كه / s a كه وقتى . ( 6 ) . m - صلّى اللَّه عليه وآله .